با هم به سوی زندگی بهتر

آموزش بهداشت:

آموزش بهداشت اولين و اساسي ترين جزء PHC (مراقبت هاي بهداشتي اوليه)مي باشد.هدف اصلي در آموزش بهداشت ايجاد تغيير در رفتار و بينش افراد است به طوري که از سطح بالاتري از سلامت برخوردار شوند.آموزش بهداشت ،رآيندي است که آگاهي لازم براي اين هدف را به مردم و مهم تر  از آن انگيزه لازم در جهت رسيدن به اين هدف را در مردم فراهم مي نمايد.


محتواي آموزش بهداشت:

آموزش بهداشت مي تواند داراي محتواي گوناگوني با شد که مهمترين آنها عبارتند از :

1-زيست شناسي انسان:محل اصلي آموزش آن در مدارس مي باشد.

2- تغذيه:هدف اين است که مدم متعادل ترين و بهترين رژيم غذايي را بشناسند و از مواد غذايي موجود بهترين استفاده را بنمايند. روش عملياتي اصلي براي مبارزه با سوء تغذيه آموزش تغذيه مي باشد.

3- بهداشت: شامل بهداشت فردي و بهداشت محيط در بهداشت محيط بخش مهم آموزش آموزش نحوه استفاده از امکانات محيط مي باشدمشارکت مردم در اين مورد بسيار مهم مي باشد.

4- مراقبت از سلامت خانواده :هدف از آن ارتقاي کيفيت زندگي خانوادگي مي باشد.برنامه هاي مهم آن بهداشت مادر و کودک مي باشد.

5- مبارزه با بيماريها

6- بهداشت رواني : بهداشت رواني در برخي گروه هاي خاص و در موارد بحرانهاي زندگي از اهميت بيشتري برخوردار است مثلا در نخستين بار که کودک به دبستان مي رود.

7-پيشگيري از سوانح و حوادث

8- به کار گيري خدمات


مباني آموزش بهداشت:

1- آموزش بهداشت براي هرکسي در هر زماني لازم است

2- آموزش بهداشت مربوط به زمان خاصي نيست

3- آموزش بهداشت م يتواند به صورت خود آموز يا يادگيري از ديگران باشد

4- افراد تربيت شده به مراتب بهتر از افراد عادي در آموزش دادن عمل مي کنند.


ارتباطات در آموزش بهداشت:

ارتباط فرآيندي است که افراد از طريق آن اطلاعات و تجارب خود را به دييگران منتقل مي کننددر هر ارتباط 4 جزء داريم:

1- گوينده:با يد احاطه کامل به موضوع داشته باشدداراي مهارت هاي کلامي باشد اعتماد به نفس و اعتبار داشته باشدو از مخاطب وراه ارتباطي آگاهي داشته باشد.

2- پيام : بايد متناسب و بجا باشدهدف را برآورده نمايدروشن باشد اختصاصي ،ساده ومناسب باشد

3- گيرنده پيام (مخاطب)

4- وسيله ايجاد ارتباط:بايد در دسترس باشد،بتواند پيام را منتقل کند و اکثر مردم بتوانند از آن استفاده نمايند


سطوح اجراي آموزش بهداشت

آموزش بهداشت در سه سطح انجام مي شود:

1- آموزش انفرادي: از روش هاي آموزش مستقيم است و به آن آموزش چهره به چهره نيز گفته مي شود فردي که آموزش مي دهد بيشتر بايد شنونده باشد تا گوينده اشکال آن اين است که تعداد کمي در آن شرکت مي کنند

2- آموزش گروهي : جزو روشهاي آموزش مستقيم است . از روشهاي مناسب آموزش در سطح جامعه است.انواع مختلفي دارد:

الف) سخنراني: معمولا ارتبط يک طرفه است و روش چندان خوبي نيست.

تعداد شرکت کنندگان بهتر است بيش از 30 نفر نباشدومدت آن بيش از 20-15 دقيقه بيشتر نشود.

ب)بحث گروهي : براي ايجاد تغيير رفتار موثرترين روش است.تعداد شرکت کنندگان 20-6 نفر باشديک نفر به عنوان هماهنگ کننده بايد وجود داشته باشد.

ج)پانل و سمپوزيوم :در آموزش بهداشت چندان کاربردي ندارد.

د)کارگاه آموزشي :نوعي يادگيري در جمع دوستانه استو معمولا چند روز طول مي کشد. براي آموش روش مناسبي است.

3)آموزش عموم مردم: مزيت آن اين است که گروه مزيت اين نوع آموزش اين است که پيام را به تعداد زيادي از مردم مي رساند عيب آن اين است که نوعي آموزش يک طرفه مي باشد ضمنا اين نوع آموزش نوعي آموزش غير مستقيم است .در ميان وسايل ارتباط جمعي تلويزيون يکي از بهترين وسايل براي اين منظور مي باشد.

يک از مکانهاي اجراي برنامه هاي بهداشتي مدارس است که با اهداف زير انجام مي شود :

1)ارتقاء سلامت مثبت

2)پيشگيري از بيماريها

3)تشخيص زود رس ، درمان و پيگيري اشکالات يافته شده

4)ايجاد آگاهي بهداشت در کودکان

5)تدارک محيط زيست سالم


برنامه ريزي، ارزشيابي و مديريت:

در آموزش بهداشت حتما بايد برنامه ريزي داشته باشيم.برنامهريزي مراحل مختلفي دارد که مي توان آن را به سه مرحله تنظيم برنامه ، اجرا و ارزشيابي تقسيم کرد مهمترين کار براي برنامه ريزي تعيين نياز هاي جامعه است .براي اين منظور اولين گام تعيين اهداف و جمع آوري اطلاعات مي باشد.

بايد توجه داشت که مادران و کودکان و افراد سالخورده هر جا که خدمات بهداشتي داير باشد عمده ترين گروه مصرف کننده خدمات بهداشتي هستند. ايشان نه تنها يک گروه پر جمعيت بلکه يک گروه آسيب پذير و در خطر ويژه هستند .

ارزشيابي بر دو نوع است :

1-  ارزشيابي نتيجه که در آن با توجه به اهداف ،ميزان رسيدن به اهداف مورد نظر سنجيده مي شود. اين ارزشيابي نقش جمع بندي کننده دارد.

2- ارزشيابي فرآيند (ارزشيلبي در حين اجرا=پايش):اين ارشيابي بيشتر نقش سازنده دارد و پايش يا ارزيابي نحوه اجراي برنامه مي باشد

ارزيابي توسط خود فرد ، همکاران وي يا مراجع صورت مي گيرد مديريت به معناي  به کارگيري درست و هدفدار منايع براي دستيابي به اهداف مورد نظر مي باشد.مدير بايد داراي مهارتهاي فني،انساني و ادراکي باشد.


پزشکي اجتماعي:

عبات است از بررسي انسان به عنوان يک موجود اجتماعي و کليت محيط زيست او.طبق نظريه پروفسور  Crew پزشکي اجتماعي بر دو پايه استوار است: پزشکي و جامعه شناسي. پزشکي اجتماعي به سلامت گروه هاي متشکل از افراد يا افراد اين گروه ها از ديگاه ايجاد سلامت و ارتقاء، نگهداري و حفظ آن توجه دارد.


کلیه حقوق متعلق به حسن زمانیان می باشدکپی برداری با ذکر نام نویسنده بلامانع است